prijs5.jpg

Willem de Haan en Kees Vlaanderen

Het rapport van de jury

 

Een nieuw jaar, een nieuwe plek, een nieuwe setting. We vonden het tijd onszelf opnieuw uit te vinden. We lijken de journalistiek wel. Een nieuwe jury ook, het afgelopen seizoen zijn we voor de helft vernieuwd. We namen afscheid van Henk Blanken, Erik Hogeboom en Ineke Noordhoff en konden Reyer Boxem en Bram Douwes als nieuwe juryleden verwelkomen, net als uiteraard Igor Wijnker, die vorig jaar de persprijs won met zijn verhaal in Vrij Nederland over de Groninger schrijver Nanne Tepper. 

 

Nieuwe gezichten, nieuwe inzichten. We dachten: met een fotograaf in ons midden loopt het vast storm met inzendingen van fotografen. Neen dus. Pas na aandringen was er één die foto’s inzond. 

 

Vierentwintig inzendingen kregen we binnen in totaal. Dat is niet veel, net als vorig jaar trouwens. Hebben we niet hard genoeg rondgetoeterd, speelde de financiële malheur binnen de journalistiek parten of is er iets anders? 

 

Zoals altijd moesten we ook dit keer weer kiezen tussen appels en peren. We kregen veel print: nieuws, maar ook reportages, interviews, columns en een enkele beschouwing. Eén geschreven stuk is vergezeld van een filmpje. Verder radio-uitzendingen, een televisiedocumentaire, een co-productie van krant en omroep. Nieuw: een aantal online producties, waaronder een blog. Verbazend: RTV Noord zond, net als vorig jaar, de actie voor de voedselbanken in. Prachtig, maar is het journalistiek of eerder een sociaal gebeuren? En wat zegt dat over de rol van de regionale omroep?

 

Geen grote multimediale meesterwerken, ook in 2014 is de Groningse Snowfall niet opgestaan. Ook kregen we dit jaar geen boeken binnen. Verder verraste het ons dat het grootste Groninger onderwerp weinig vertegenwoordigd is in de inzendingen. Net als vorig jaar domineerde ook nu het gas wel het nieuws, maar bepaald niet wat we binnen kregen. Vinden we wat we maken over de aardbevingen niet inzendwaardig, of zien we het simpelweg over het hoofd omdat het zo voor onze neus ligt? Tunnelvisie?

 

Wel werden we verrast door een paar nieuwe, of ons onbekende, initiatieven. Zo is daar ‘Samen in Beeld’, de omroep van een zorginstelling in Uithuizen. Verrassend goed gemaakt, zeker als je je realiseert dat het allemaal liefdewerk oud papier is. We zien programma’s met titels als ‘De Grunneger Week in Beeld’ en ‘Verhalen uit de Scootmobiel’, waarin bewoners vertellen wat ze zoal doen de hele dag, of laten zien hoe je nou een goeie poffert bakt. Een sympathiek initiatief. Maar is het journalistiek?

 

En natuurlijk Sikkom. Het kwajongensblog dat duizenden bezoekers trekt, kreeg ineens landelijke bekendheid toen Mister Sikkom, Willem Groeneveld, minister Kamp vroeg wat die zou zeggen bij het vallen van de eerste bevingsdode. Kamp begon te ratelen als een robot, maar Groeneveld onderbrak hem schaamteloos als een Groninger Jeremy Paxman met de woorden ‘Ja mijnheer Kamp, dat riedeltje kennen we nu wel. U geeft geen antwoord op mijn vraag.’ 

 

Ook dit jaar hebben we gediscussieerd over onze criteria, of liever gezegd: het enige criterium dat we onze inzenders hebben opgelegd. De prijswinnende productie mag in een landelijk medium staan, maar moet gaan over Groningen. Maar wanneer is een onderwerp Gronings? Een reportage over de effecten van xtc, is dat een Gronings onderwerp? 

 

De genomineerden, in willekeurige volgorde:

 

Ed van Tellingen, die in Dagblad van het Noorden maandelijks vertelt over de belevenissen met zijn verstandelijk beperkte zoon Joost, die lijdt aan klassiek autisme en in een instelling woont. Al jaren, maar hij kwam niet eerder op het idee om de columns in te sturen. Waarom eigenlijk niet? Wij vonden ze ontroerend, soms beklemmend. Ze leggen een maatschappelijk probleem bloot door het heel klein te maken. Je voelt mee met de ouders van een kind dat extra zorg nodig heeft en krijgt een bijzonder inkijkje in de dilemma’s waar zij voor komen te staan. Daarbij zijn ze ook nog prachtig geschreven. De journalist als vader, de vader als journalist. De columns schuren en ontroeren. Zoals hij het opschrijft zit er bijna schoonheid in het verdriet. 

 

Noorderbreedte maakte een special over de aardbevingen: een van de twee bevingsgerelateerde inzendingen. Zoals we gewend zijn van Noorderbreedte ziet ook dit nummer er weer puik uit, goed verzorgd, met mooie fotografie en een bijzondere vormgeving. Omdat het blad maar eens per twee maanden verschijnt, zit het automatisch achter het nieuws en is het dus gedwongen te zoeken naar originele invalshoeken die nog niet in alle kranten hebben gestaan. Dat is gelukt, vinden wij. Ook bijzonder: de bijdragen van een variëteit aan deskundigen die hun eigen visie geven op de toekomst van Groningen. 

 

Geen enkel artikel maakte het afgelopen jaar meer los dan het stuk waarmee noordelijk Volkskrantcorrespondent Ana van Es afscheid nam. Een prachtig geschreven analyse na drie jaar correspondentschap: over Den Haag en het Noorden en de moeizame relatie tussen beide, onderbouwd met voorbeelden. Twitter ontplofte. Weken, maanden later ging het er nog over, het stuk leverde zelfs een Noorderperssociëteit op. Er waren mensen die woedend waren: hoe durft ze het Noorden zo een trap na te geven? En mensen die haar met tranen in de ogen mailden, zo fijn dat dit eindelijk eens werd opgeschreven. Mensen die oordeelden dat Ana niet het Noorden, maar juist Den Haag aanpakte, die het een feest van herkenning vonden. Mensen die het wel makkelijk vonden dat ze het nu deed, nu ze vertrok – waarom niet écht ballen tonen en het halverwege haar correspondentschap schrijven, als ze al die bronnen nog nodig heeft? Een halfjaar na het verschijnen hebben we het nog over ‘Het Noorden is opgegeven’. 

 

Dit is uw land, de prachtige documentaire die Kees Vlaanderen en Willem de Haan maakten vanuit het vertrekcentrum in Ter Apel, en die werd uitgezonden op NPO2. Ze volgden medewerkers tijdens hun slechtnieuwsgesprekken met uitgeprocedeerden. De Dienst Terugkeer en Vertrek liet niet eerder camera’s toe bij deze gesprekken. Aan het filmen gingen jaren van onderhandelingen vooraf. Zelf zijn de makers volkomen onzichtbaar: er worden geen vragen gesteld, er is niet eens een voice-over: de camera laat alleen maar zien, heel droog, inclusief ongemakkelijke stiltes. Daardoor is de kijker een soort voyeur, is er amper afstand, waardoor je bij de betrokkenen op de huid gaat zitten en de reportage beklemmend wordt. Wat ons opviel aan deze documentaire is dat hij nog niet eerder was gemaakt, terwijl het vertrekcentrum nu niet bepaald vorige week geopend is. Een aanklacht tegen ons allemaal, omdat wij dit verhaal niet hebben gemaakt. Nieuws dat voor je neus ligt, maar wat iedereen daarom laat liggen. Dat er altijd is, op de achtergrond. Sluimernieuws. 

 

Dan dieene fotograaf, inderdaad, die andere inzending over de bevingen. Kees van de Veen is met stugge volhardendheid een mooi fotodossier over de aardbevingsproblematiek in Groningen aan het opbouwen. Een weerbarstig onderwerp voor een fotograaf, zeker als je meer wilt laten zien dan de obligate beelden van scheuren in muren. Al  jaren volgt hij dit onderwerp , vaak ook op eigen initiatief, voor diverse kranten. Hij laat de protesten zien, maar ook wat de bevingsproblematiek echt is: een kinderwagen die over stutten wordt getild. Kees beweegt zich daarbij tussen wanhoop en onbegrip op de zoveelste informatiebijeenkomst en legt zelfs dynamiek in een stilleven van een afsluiter, die eruitziet als een stuk afweergeschut uit Star Wars. Kees weet een sterke fotoserie neer te zetten, door gebruik van heldere beeldtaal zonder opsmuk, soms met een knipoog maar altijd met een scherp oog voor het kleine, vaak verborgen drama.  

Maar dan! De winnaar. Na avonden lezen, bekijken, discussie, gedelibereer en zelfs een extra ingelaste avond omdat we er niet in één keer uitkwamen, hebben we toch uiteindelijk unaniem een winnaar gekozen. Geen Tegel, wel de Groninger Persprijs 2014 voor… Willem de Haan en Kees Vlaanderen met Het is uw land. 

 

Annet Zuurveen

Het genootschap heeft de prijs van verdienste toegekend aan rechtbanktekenaar Annet Zuurveen uit Groningen. Zij is dit jaar als ambachtsvrouw 20 jaar actief in de rechtbanken van Groningen, Assen en Leeuwarden. Het kleurpotlood weet het hier nog te winnen van iPads, iPhone en andere i's. 

♦ Namens het Genootschap Groninger Persprijs voorgedragen door Karin Sitalsing op donderdagavond 23 april, in Lola.

♦ Aan de Groninger Persprijs is een geldbedrag verbonden van 1.500 euro. De prijs van verdienste wordt beloond met 500 euro. Het geld is beschikbaar gesteld door de hoofdredacties van Dagblad van het Noorden en RTV Noord.

 

Visit www.betroll.co.uk the best bookies